Đối tượng bắt buộc lập báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) theo Điều 30 Luật BVMT 2020

Đối tượng bắt buộc lập báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) được quy định tại Điều 30 Luật Bảo vệ môi trường 2020, gồm có: dự án đầu tư nhóm I (nguy cơ ô nhiễm cao) và dự án đầu tư nhóm II có ít nhất một yếu tố nhạy cảm về môi trường.

Bài viết này nêu rõ chi tiết các dự án cần phải lập báo cáo ĐTM và dự án được miễn lập báo cáo.

Căn cứ pháp lý xác định đối tượng lập báo cáo ĐTM

Hai văn bản trực tiếp quy định đối tượng phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường:

• Điều 30 Luật Bảo vệ môi trường 72/2020/QH14 — quy định hai nhóm đối tượng bắt buộc.
• Phụ lục III và IV Nghị định 08/2022/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 05/2025/NĐ-CP và Nghị định 48/2026/NĐ-CP) — liệt kê danh mục dự án cụ thể theo từng ngành.

Hệ thống đầy đủ các văn bản pháp lý quy định ĐTM được tổng hợp tại bài Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) là gì.

Đối tượng cần lập báo cáo đánh giá tác động môi trường

Dự án đầu tư Nhóm I: Đây là nhóm dự án có nguy cơ tác động xấu đến môi trường ở mức độ cao. Các dự án này bao gồm:

• Dự án thuộc loại hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường với quy mô, công suất lớn.
• Dự án thực hiện dịch vụ xử lý chất thải nguy hại hoặc dự án có nhập khẩu phế liệu từ nước ngoài làm nguyên liệu sản xuất.
• Dự án sử dụng đất, đất có mặt nước, khu vực biển với quy mô lớn hoặc trung bình nhưng có yếu tố nhạy cảm về môi trường.
• Dự án khai thác khoáng sản, tài nguyên nước với quy mô, công suất lớn hoặc trung bình có yếu tố nhạy cảm.
• Dự án có yêu cầu chuyển mục đích sử dụng đất quy mô trung bình trở lên có yếu tố nhạy cảm hoặc dự án có yêu cầu di dân, tái định cư quy mô lớn.

Dự án đầu tư Nhóm II: Thuộc các trường hợp quy định tại các điểm c, d, đ và e khoản 4 Điều 28 của Luật Bảo vệ môi trường. Cụ thể là:

• Dự án sử dụng đất, đất có mặt nước, khu vực biển với quy mô trung bình hoặc quy mô nhỏ nhưng có yếu tố nhạy cảm về môi trường.
• Dự án khai thác khoáng sản, tài nguyên nước với quy mô, công suất trung bình hoặc quy mô nhỏ nhưng có yếu tố nhạy cảm.
• Dự án có yêu cầu chuyển mục đích sử dụng đất với quy mô nhỏ nhưng có yếu tố nhạy cảm.
• Dự án có yêu cầu di dân, tái định cư với quy mô trung bình.

Danh mục chi tiết các loại hình dự án cụ thể bắt buộc lập báo cáo đánh giá tác động môi trường

Danh mục dự án đầu tư nhóm I

Toàn bộ dự án thuộc Phụ lục III Nghị định 08/2022/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 05/2025/NĐ-CP và Nghị định 48/2026/NĐ-CP) phải lập báo cáo ĐTM, bất kể quy mô hay vị trí địa lý.

Dưới đây là danh mục theo nhóm ngành chính:

Nhóm 1 — Luyện kim và gia công kim loại

• Dự án luyện, cán thép có công suất từ 200.000 tấn/năm trở lên.
• Dự án luyện, cán các kim loại màu (nhôm, đồng, chì, kẽm) từ 50.000 tấn/năm trở lên.
• Dự án sản xuất pin, ắc quy có nguy cơ phát sinh chất thải nguy hại.

Nhóm 2 — Hóa chất, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật

• Dự án sản xuất hóa chất cơ bản, hóa dầu từ 50.000 tấn sản phẩm/năm trở lên.
• Dự án sản xuất phân bón hóa học từ 200.000 tấn/năm trở lên.
• Toàn bộ dự án sản xuất thuốc bảo vệ thực vật hóa học.

Nhóm 3 — Xử lý và tiêu hủy chất thải

• Cơ sở xử lý chất thải nguy hại mọi quy mô.
• Cơ sở tiêu hủy, đồng xử lý chất thải nguy hại.
• Bãi chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt có diện tích từ 10 ha trở lên.

Nhóm 4 — Khai thác khoáng sản và năng lượng

• Khai thác than hầm lò mọi công suất; khai thác lộ thiên từ ngưỡng quy mô lớn theo Phụ lục III.
• Khai thác dầu khí trên biển.
• Nhà máy điện hạt nhân, thủy điện lớn, nhiệt điện từ 600 MW trở lên.

Nhóm 5 — Dệt nhuộm, giấy, thuộc da

• Sản xuất bột giấy, giấy từ 50.000 tấn/năm trở lên.
• Dự án dệt nhuộm sử dụng hóa chất từ 10.000 tấn vải/năm trở lên.
• Thuộc da từ 1.000.000 m² da/năm trở lên.

Nhóm 6 — Hạ tầng và giao thông

• Cảng biển quốc tế, cảng hàng không cấp 4C trở lên.
• Đường cao tốc chiều dài từ 50 km trở lên.
• Khu kinh tế, khu công nghiệp diện tích từ 200 ha trở lên.

Nhóm 7 — Nông nghiệp và thủy lợi

• Hồ chứa nước dung tích từ 10 triệu m³ trở lên.
• Dự án nuôi trồng thủy sản thâm canh từ 200 ha trở lên tại vùng nhạy cảm.
• Chuyển đổi rừng tự nhiên sang mục đích khác từ 50 ha trở lên.

Dự án nhóm II nào phải lập báo cáo ĐTM?

Dự án đầu tư nhóm II có  các “yếu tố nhạy cảm về môi trường” sau đây sẽ được đưa vào đối tượng lập báo cáo ĐTM:

• Nằm trong nội thành, nội thị của các đô thị (từ loại IV trở lên) đối với loại hình có nguy cơ ô nhiễm.
• Xả nước thải vào nguồn nước mặt được dùng cho mục đích cấp nước sinh hoạt.
• Sử dụng đất/mặt nước của khu bảo tồn thiên nhiên, rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, di sản thiên nhiên thế giới, di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh đã xếp hạng.
• Yêu cầu chuyển đổi mục đích sử dụng đất trồng lúa nước từ 02 vụ trở lên hoặc đất rừng phòng hộ, rừng tự nhiên.
• Có yêu cầu di dân, tái định cư.

Đối tượng không phải thực hiện ĐTM

Một số trường hợp dù nằm trong các tiêu chí trên nhưng được miễn thực hiện ĐTM:

• Dự án đầu tư công khẩn cấp theo quy định của pháp luật về đầu tư công.
• Dự án đầu tư không phải thực hiện đánh giá tác động môi trường theo quy định của luật hoặc nghị quyết của Quốc hội.

Trách nhiệm lập báo cáo đánh giá tác động môi trường

• Chủ dự án đầu tư có trách nhiệm tổ chức thực hiện ĐTM.
• Việc thực hiện có thể do chủ dự án tự thực hiện hoặc thông qua đơn vị tư vấn có đủ điều kiện.
• ĐTM phải được thực hiện đồng thời với quá trình lập báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc tài liệu tương đương. Mỗi dự án đầu tư chỉ lập một báo cáo đánh giá tác động môi trường.

Tham khảo: Quy trình lập báo cáo đánh giá tác động môi trường

Dịch vụ lập báo cáo đánh giá tác động môi trường của Trường Lũy

Lập báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) là thủ tục bắt buộc với nhiều dự án đầu tư, nhưng quy trình thực hiện đòi hỏi chuyên môn sâu và kinh nghiệm thực tế.

Với hơn 12 năm tư vấn hồ sơ môi trường, Trường Lũy đảm nhận toàn bộ quy trình, từ khảo sát, lập báo cáo đến theo dõi thẩm định và trả kết quả để bạn không phải lo từng bước một.

Tham khảo chi tiết dịch vụ lập báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc liên hệ Trường Lũy để được tư vấn cụ thể theo dự án của bạn.